Ano kahulugan at lunas sa Cleft Palate, Bingot, Bungi, o harelip? Sanhi, medication, causes, gamot, remedy

Dr. Arvin Ramos
is a Medical expert in United Arab Emirates

Mga katotohanan ukol cleft lip at cleft palate. / Ang mga kamatuuran mahitungod sa pagkabungi / Facts and information


Ang cleft lip at cleft palate (harelip o bingot, bungi) ay mga butas o punit sa itaas na bibig, sa bubong ng ngala-ngala (o labi at bunganga), o kaya’y parehong may “slit” o hiwa sa itaas na bibig at ngala-ngala. Ang cleft lip at cleft palate ay nangyayari kapag ang nagdedevelop na struktura ng mukha ng hindi pa sinisilang na sanggol ay hindi kompletong nagsasara. Itinatayang 1 sa kada 700 bagong silang na sanggol ang merong cleft lip meron o wala mang cleft palate. Ang lahat ng hindi pa sinisilang na sanggol ay nagsisimula sa kanilang buhay na merong parehong cleft lip at palate. Subalit, nagsasara rin ito pagdating ng ika-anim at ikalabing-isang linggo ng pagbubuntis sa normal na development ng “fetus”. Ang mga “fetus” na hindi nagdedevelop ng maayos ay nananatili ang “clefts”. Para sa karagdagang kaalaman, ang mga Native Americans, Latinos, at Asians ang may mas mataas na tsansang magkaroon nito kaysa sa ibang lahi. Ang cleft palate na walang cleft lip ay mas karaniwan sa mga babae. Ang cleft lip naman ay mas maraming naaapektuhan na kalalakihan kaysa sa kababaihan.

Ano ang mga Sanhi? / Hinungdan, Causes


Ang cleft lip at cleft palate ay nangyayari kapag ang “tissues” sa mukha at bunganga ng sanggol ay hindi nabubuo nang maayos. Sa normal na kondisyon, ang “tissues” na bumubuo sa bibig at ngala-ngala ay nagsasara sa ikalawa at ikatlong buwan ng pagbubuntis. Subalit sa mga sanggol na cleft lip at cleft palate, ang pagsasara ay hindi nangyayari. Pinaniniwalaan ng mga mananaliksik na ang karamihan sa kaso ng cleft lip at cleft palate ay buhat ng interaksyon ng namamana nating mga katangian (genetic) at mga nakapaligid sa atin (environmental factors). Sa maraming sanggol, wala pang tiyak na sanhi ang natutukoy.

· Ang mga katangiang namamana mula sa mga magulang. Maaaring mapasa ng ama o ina ang kanilang “genes” na nakakasanhi ng “clefting”. Sa ilang mga kaso, ang sanggol ay namamana ang katangian at dahil sa “environmental factor”, napapasimulan ang cleft palate.


· Exposure sa ilang mga bagay habang nagbubuntis. Ang cleft lip at cleft palate ay mas mataas ang tsansang mangyari sa sanggol ng buntis na naninigarilyo, umiinom ng alak at umiinom ng mga gamot.


Ano mga Sintomas? Symptoms


Pangkaraniwan na sa pagkapanganak sa sanggol, ang cleft na bibig at ngala-ngala ay madaling natutukoy. Ang cleft na bibig at ngala-ngala ay linalarawan bilang:


· “Split” sa bibig at sa bubong ng ngala-ngala na maaaring maakaapekto sa isa o sa kapwa dalawang panig ng mukha.


· Isang “split” sa bibig na maaaring magpakita lamang bilang maliit na “slit” sa bibig o maaaring mag-extend mula sa bibig patungo sa itaas ng gilagid at ngala-ngala patungo rin sa ilalim ng ilong.


· Isang “split” sa bubong ng ngala-ngala na hindi nakakaapekto sa hitsura ng mukha.


Sa bihirang mga pagkakataon lamang, ang “cleft” ay umaapekto lamang sa kalamnan ng “soft palate”, na nasa likod ng bunganga. Ang klase na ito ay karaniwang hindi agad napapansin pagkasilang ng sanggol at natutukoy lamang matapos makita ang mga sintomas. Ang mga sintomas ay maaaring kalakip na ang hirap sa paglunok, “nasal speaking” na tinig, pabalik-balik na impeksyon sa tenga.


Ano Lunas o gamot? / Mga tambal o remedyo para sa bungi / Remedy, treatment, cure, medication


Ang mga layunin ng paglunas sa cleft lip at palate ay upang masigurado ang kakayanan ng bata na makakain, makapagsalita, makarinig, at makahinga, at makamit na magkaroon ng normal na hitsura. Ang lunas ay nangangailangan ng pag-repair sa depekto at “therapy” para sa anumang kaakibat na kondisyon. Ang pagsasaayos sa cleft lip at palate ay base sa sitwasyon ng inyong anak. Ang operasyon ay isinasagawa sa ganitong sistema:

· Cleft lip repair – sa edad na 1 hanggang 4 na buwan ang sanggol

· Cleft palate repair – sa edad na 5 hanggang 15 buwan


· Follow-up na mga operasyon – sa edad na 2 taon hanggang sa magdalaga o magbinata ang mga sanggol

Ang operasyon ay magdudulot ng malaking pagbabago sa hitsura, kalidad ng pamumuhay, kakayanang kumain, huminga at magsalita ng iyong anak. Ang mga posibleng problema sa operasyon ay pagdurugo, impeksyon, matagal na paghilom ng sugat, pagkakaroon ng peklat, pansamantalang pinsala sa ugat, “blood vessels” at iba pang istruktura.


Prevention o paano maiwasan/ Unsaon paglikay nga mabungi imong anak


Matapos isilang ang sanggol na may cleft, ang mga magulang ay karaniwang nababahala sa tsansang magkaroon ulit ng anak na may “cleft”. Habang ang ibang kaso ng “cleft lip at palate” ay mahirap maiwasan, narito ang ilang mga hakbang upang mas maintindihan ninyo ang kondisyon:


· Ikonsidera ang “genetic counseling”. Kapag ikaw ay may “family history” ng cleft lip at palate, ipag-alam sa iyong doktor bago ka magbuntis. Ang iyong doktor ay maaari kang imungkahi sa isang “genetic counselor” na makakatulong matukoy ang iyong tsansang magkaanak ng merong cleft lip at palate.


· Uminom ng vitamins habang nagbubuntis. Ang pag-inom ng multivitamin bago magbuntis at habang nagbubuntis ay tumutulong sa pagpapababa ng iyong tsansang magkaroon ng depekto ang iyong sanggol.


· Huwag manigarilyo o uminom ng alak. Ito ay nagpapataas sa tsansang magka-anak ng may “cleft defect”.


About the author

Dr. Arvin Ramos

Profession: Dermatologist
St. Luke's Medical Center
Office Address: E. Rodriguez
United Arab Emirates , Abu Dhabi

The medical information contained in this section is not intended for treatment or prescription. It is used to complement, not replace, the communication between a patient and their physician. Reliance on any information provided by BuhayOFW or any medical experts is solely at your own risk. If you have a medical emergency, call your doctor or go to the hospital immediately.

BuhayOFW's Medical Review Board is a team of board-certified doctors who ensure our content is medically accurate and reflects the latest in health information. Our experienced board of medical professionals verify that our content is thorough and all-inclusive, in order that you can trust the information you read here will help you through improvements in your health journey—whether that’s for yourself or for a loved one.

 

 

Reply as anonymous (Your real name and picture will not be seen)
anonymous
This person has chosen to hide his/her identity.
Mangangahulugan po ba ang pagkakaroon ng bingot ng aking anak na magkakaroon siya ng problema sa pag-aaral? Kung bungi ba akong anak, mas magka-problema kaha siya sa klase?
Dr. Arvin Ramos
is a Medical expert in United Arab Emirates
Sa maraming kabataan, walang direktang koneksyon sa bingot at ang kakayanang matuto. Subalit, hindi nalalayong maaaring magkaroon ng problema ang iyong anak sa eskwelahan.
Sa halos lahat ng kaso, ang bingot ay walang relasyon sa kakayanan ng bata na matuto. Kung minsan, ang batang nay bingot sa bibig at sa ngala-ngala ay maaaring may ibang dinaramdam sa kalusugan na maaaring makaapekta sa kanilang pagkatuto. Ang doktor ay maaari itong matukoy pagkapanganak pa lamang ng sanggol o sa unang mga buwan ng pagkapanganak.
Ang mga kabataan, may bingot man o wala, ay may tsansa gaya ng ibang mga kabataan na magkaroon ng problema sa pisikal at mental.
Datapuwat posible na ang problema ng iyong anak sa kakayanang makarinig at makapagsalita buhat ng kanyang pagkabingot ang magdulot sa kanya na mahirapan sa pag-aaral.
Ang problema sa pandinig ay maaaring makabawas sa haba ng atensyon at konsentrasyon ng iyong anak sa paaralan, at ang problema naman sa pagsasalita ay maaaring makaapekto sa kanyang kakayanan na makipag-usap sa iba. Ang mga kadahilanan na ito ay maaaring makapigil sa iyong anak na mapabuti sa klase. Ikaw ay maaaring alukin ng regular na check-up sa pandinig at monitoring sa pananalita at “language therapist” upang maiwasang magka-problema ang iyong anak sa eskwela.
anonymous
This person has chosen to hide his/her identity.
Paano ko po matutulungan ang aking anak sa mga pangungutya sa kanya sa eskwelahan? Unsaon nako pagtabang sa akong anak sa mga pang-daog-daog sa skwelahan?
Dr. Arvin Ramos
is a Medical expert in United Arab Emirates
Ang pagtulong sa ibang kabataan na maunawaan ang kondisyon ng iyong anak sa pamamagitan ng pagbibigay sa kanila ng mga eksplanasyon ay malaki ang naibabawas sa pangungutya at mga biro.
Ang bata na pinanganak na may bingot ay maaaring kutyain o “bullyhin” sa eskwelahan dahil siya ay kakaiba ang hitsura at pananalita. Ang mga bata ay karaniwan lamang na may reaksyon sa mga hindi nila alam dahil sa takot at pagkahiya, kaya naman upang matugunan ito, mainam na magbigay ng simpleng eksplanasyon sa kondisyon ng iyong anak.
Subukan na himukin ang iyong anak na makihalubilo sa ibang mga bata sa maliit na edad pa lamang upang matutunan niyang makitungo sa iba’t-ibang sitwasyon. Ang mga bata ay karaniwang malikot ang imahinasyon at madalas na napaka-matanong. Bigyan ang iyong anak ng simpleng eksplanasyon tungkol sa kanyang kondisyon na maaari niyang isagot kung magtatanong ang kanyang mga kaibigan.
Makihalubilo rin sa guro ng iyong anak at ipagbigay-alam sa kanila ang iyong mga planong medikal para sa iyong anak upang mapag-handaan nila ng mas maaga ang mga posibleng pagbabagong hatid nito sa iyong anak sa eskwelahan. Ang guro ng iyong anak ay maaari ring makatulong sa pagpapaliwanag sa kondisyon ng iyong anak sa kanyang mga kaklase, maaaring sa panahon na ang iyong anak ay nagpapagaling muna at nagpapahinga mula paaralan.
anonymous
This person has chosen to hide his/her identity.
Kailan ko po malalaman na merong bingot ang aking sanggol? Kanus-a nako mahibal-an nga bungi akong anak?
Dr. Arvin Ramos
is a Medical expert in United Arab Emirates
Ang bingot sa bibig ay karaniwang (datapuwat hindi naman parati), napapasin sa isang pangkaraniwang ultrasound scan habang ikaw ay nagbubuntis. Ang bingot sa ngala-ngala ay karaniwang nalalaman matapos ipanganak ang bata.
Ikaw ay hahandugan ng mas detalyadong ultrasound scan sa 18 hanggang 20 linggo ng pagbubuntis upang masiyasat kung ang bata ay lumalaki bang normal. Ito kung minsan ay tinatawag na “anomaly scan”. Ito ay karaniwang nakakakuha ng ilang mga depekto sa struktura, tulad ng “spina bifida” at bingot. Tinatayang 7 sa 10 sanggol na merong bingot sa bibig ay natutukoy ng karaniwang scans, ang iba ay nakikita lamang matapos ipanganak ang sanggol.
Ang iyong ultrasound scan ay hindi kayang ipakita sa iyo kung ang iyong anak ay may bingot sa ngala-ngala. Ito ay karaniwang natutukoy pagkatapos maanak ng bata, subalit ang ilang bingot ay maaaring matagalan bago matukoy.
Ang pagkakadiskobreng may bingot ang iyong anak ay maaaring nakakagulat sa simula. Subalit ang pagkakaroon ng ideya bago pa lamang ipanganak ang iyong sanggol ay magbibigay ng panahon sa iyo at sa iyong pamilya upang matukoy kung ano ang dapat asahan, at ang tsansang makapag-usap sa mga doktor at iba pang health care professionals sa magagawa ukol dito. Maaari kang isangguni sa grupo ng espesyalista sa bingot. Isa sa grupo ng espesyalista na miyembro ng “cleft palate team” ay makikipag-kita muna sa iyo bago ka manganak, na nagbibigay ng panahon sa iyo para makapagtanong sa iyong mga saloobin. Kailangan kang handugan ng mga payo upang madali mong kakayanin ang mga dinaramdam na pangamba ukol sa bingot ng iyong sanggol.
anonymous
This person has chosen to hide his/her identity.
Pano po Yun.. 13 weeks na po Pala along pregnant bago namin nalaman.. vit c and vit e ang patuloy na take ko.. since D namin alam na buntis ako. may D po na mgandang epekto Kay baby Yun? Nag start ako mag folic 13 weeks na Ng nalaman at confirmed na buntis ako.